Friday, December 20, 2024

මනස ලෙඩ වෙලාද ?

 


 ඔබත් මානසික පීඩනයෙන් පෙලෙනවාද ? 


මේ දිනවල බොහෝ දෙනා මානසික සෞඛ්‍ය සම්බන්ද විවිධ මාතෘකා පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වනු ලබනවා .කොවිඩ් 19 වසංගතය සමග මේ කථිකාවත සමාජය පුරා ආන්දෝලනයකට ලක්වී තිබෙනවා.රටේ පවතින්නා වූ වර්තමාන අර්බුදකාරී තත්වයන් සමගද විවිධාකාරයේ සිද්දි සමුදායක් පිටුපස ඇති ප්‍රධානතම කාරණාව වී ඇත්තේද මානසික ආතතියයි.


ආතතිය කියන්නේ අපගේ ශරීරය පීඩනයට දක්වන ප්‍රතිචාරයයි. ජීවිතයේ විවිධාකාර තත්ත්වයන් , සිදුවීම් ආතතියට හේතු වෙන්න පුළුවන්.ආතතිය මගින් පුද්ගලයාට අහිතකර බලපෑම් ඇති කළ හැකි අතර එය අපගේ ශාරීරික හා මානසික සෞඛ්‍යයට බලපානු ලබනවා.

                            හදිසි අවස්ථාවකදී මිනිස් ශරීරය තුළ කෝර්ටිසෝල් හෝමෝනය ශ්‍රාවය වෙනවා. මේ හෝමෝනය හරහා අපේ ශරීරයේ සීනි මට්ටම වැඩි කරනවා.මෙතනදී මොළය මඟින් සීනි භාවිතා කරන එක වැඩි කරවනවා.ඒ වගේම ශරීරයේ තියෙන අවයව හා අනෙකුත් පද්ධතින් ඒ තරම් වැදගත් නැහැ කියලා හිතාගෙන  අවයව වලට ලබාදෙන ශක්තීන් ප්‍රමාණය අඩුකරවනවා. හදිසි අවස්ථාවකදී අපේ ශරීරය ප්‍රමුඛ තැනක් ලබා දෙන්නේ මොළයට සහ හදවතටයි.මෙවැනි අවස්ථාවකදී අපේ ප්‍රජනක පද්ධතිය , ආහාර ජීරණ පද්ධතිය සහ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට ලැබෙන්නේ අඩු අවධානයක් සහ තාවකාලිකව මේවා යම් කිසි අඩු අවධානයකට ලක් වීමක්  සිදුවෙනවා.  මේ ක්‍රියාවලිය නිරතුරුවම සිදු වන විට අපේ ප්‍රතිශක්තිය දුර්වල කරනවා.මේකෙ ප්‍රතිඵලයක් විදිහට  මිනිසා ඉක්මනින්ම ලෙඩ රෝග වලට භාජනය වෙනවා.

                             දික්කසාදය , රැකියාවක් අහිමිවීම , අනපේක්ෂිත  මුදල් ගැටළු  ආදී විවිධ හේතූන් ආතතිය ගොඩනැගීමට හේතු වෙන්න පුළුවන්. පුද්ගලයෙකු ආතතියෙන් පෙළෙනවා නම් , කනස්සල්ලෙන් සිටීම , බය , කෝපය සහ ආක්‍රමණශීලී වීම , දුක , කල කිරීම  සහ මානසික අවපීඩනය වගේ ලක්ෂණ පවතිනවා.මේ තත්වයන් මත ඔබේ ශරීරයද ප්‍රතික්‍රියා කරනු ලබනවා.හිසරදය , ඔක්කාරය , අජීර්ණය , මලබද්ධය , බඩ පිපීම හෝ පාචනය , දහඩිය දැමීම හා නිදාගැනීමේ ගැටළු ඇති කරනු ලබනවා.විශේෂයෙන්ම ඔබේ මතක ශක්තියට මේ හරහා විශාල බලපෑමක් සිදු වෙනවා.

            නිතිපතා ව්‍යායාම කිරීම ආතතිය කළමනාකරණය කිරීමට උපකාරී වෙනවා.එමෙන්ම ජීවන රටා ක්‍රම මගින් ආතතියෙන් ඇති වන හැඟීම් පාලනය කිරීමට හෝ වළක්වා ගැනීමට හැකියාවක් ලැබෙනවා වගේම තමයි මත්ද්‍රව්‍ය සහ කැෆේන් භාවිතය  ආතතිය වැළැක්වීමට උපකාරී නොවන අතර ඒවා  හේතුවෙන් ආතතිය වඩාත් නරක අතට හැරීමට හැකියි.

පෝෂණය අතින් පළතුරු සහ එළවළු බහුලව අඩංගු සෞඛ්‍ය සම්පන්න, සමබර ආහාර වේලක් ආතතිය ඇති අවස්ථාවලදී ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වෙනවා.


 ඔබට පුළුවන් දිනපතා කළ යුතු දේ ලැයිස්තුවක් සංවිධානය කිරීම මගින් ඇතිවිය  හැකි ආතතිය පාලනය කරගන්නට. මේ ආකාරයට දවස සඳහා සම්පූර්ණ කර ඇති හෝ ඉටු කළ දේ කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ හැකිය.

 පුද්ගලයන් ඔවුන්ගේ කාලසටහන් සංවිධානය කිරීමට, විවේක ගැනීමට සහ ඔවුන්ගේම අවශ්‍යතා ඉටු කිරීමට යම් කාලයක් වෙන් කළ යුතුය.තවද භාවනා කිරීම, සම්බාහනය සහ යෝගා උපකාර විය හැක.  හුස්ම ගැනීම සහ ලිහිල් කිරීමේ ක්‍රමවලට හෘද ස්පන්දන වේගය අඩු කර විවේකය ප්‍රවර්ධනය කළ හැකියි. පවුලේ අය, මිතුරන් සහ වැඩ කරන සගයන් සමඟ හැඟීම් බෙදාගැනීම පුද්ගලයෙකුගේ හුදකලා හැඟීම් අඩු කිරීමට උපකාරී වෙනවා.

               පොතක් කියවීම, ඇවිදීමට යාම, සංගීතයට සවන් දීම හෝ මිතුරෙකු , ආදරය කරන කෙනෙකු හෝ සුරතලුන් සමඟ කාලය ගත කිරීම වැනි විවේකය සඳහා උපකාර වන ක්‍රියාකාරකමක් බොහෝ දෙනෙකුට තියෙනවා. ගීතිකා කණ්ඩායමකට හෝ ව්‍යායාම ශාලාවකට සම්බන්ධ වීම සමහර අයට විවේකීව සිටීමට උපකාරී වේ.මෙවැනි තමන්ට පහසු ක්‍රියාකාරකමක යෙදෙන්නට පුලුවන් නම් එය වාඩාත් යෝග්‍යයි.විනෝදාංශ සඳහා කාලය හෝ ශක්තිය නොමැති බව බොහෝ විට හැඟෙන අය ඔවුන්ට හොඳ හැඟීමක් ඇති කරන රසවත් නව ක්‍රියාකාරකම් කිහිපයක් උත්සාහ කළ යුතු වෙනවා.


 ආතතිය ඔවුන්ගේ දෛනික ජීවිතයට බලපානවානම් එවැනි  පුද්ගලයින්   වෛද්‍යයවරයෙකු හෝ මනෝචිකිත්සක විශේෂඥයෙකුගේ උපකාරය පැතීම වඩාත් වැදගත්.නිදසුනක් වශයෙන්, ආතති කළමනාකරණ පුහුණුව හරහා ආතති කළමනාකරණ ශිල්පීය ක්‍රම අනුගමනය කළ හැකියි.එහිදී ආතති කළමනාකරණයට 

 ආතතියේ මූලාශ්‍රය ඉවත් කිරීම හෝ වෙනස් කිරීම , ආතති සහගත සිදුවීමක් පුද්ගලයෙකු දකින ආකාරය වෙනස් කිරීම ,

ආතතිය ශරීරයට ඇති කළ හැකි බලපෑම් අඩු කිරීම ,විකල්ප මාර්ග ඉගෙනීම හා

ආතති කළමනාකරණ චිකිත්සාව වැනි ප්‍රවේශයන් එකක් හෝ කිහිපයක් අනුගමනය කළ හැකියි.ස්වයං උපකාරක පොත් හෝ මාර්ගගත සම්පත් භාවිතා කිරීමෙන් මිනිසුන්ට ඔවුන්ගේ ආතති කළමනාකරණ ශිල්පීය ක්‍රම තව දුරටත් දියුණු කළ හැකිය.  විකල්පයක් ලෙස, ඔවුන්ට ආතති කළමනාකරණ පාඨමාලාවකට වුවද  සහභාගී විය හැකිය.






No comments:

කැරොල් ගී... ❤️

  කැරොල් ගීතයේ ඇරඹුම. නත්තලේ සිරි අසිරි මවමින් හුදී ලෝකවාසී ජනයා නත්තල් බැති ගී ගයා නත්තලේ සැබෑ අරුත ඒකාලෝක කරනු ලබයි.ලෝකේ පළමු නත්තල් බැති ...